Նժդեհ Գալստյան բլոգ

Առաջադրանքներ

Բարձրացրե՛ք խորանարդ(հիշի՛ր, որ a^3=a⋅a⋅a)

2x2x2=8

3x3x3=27

5x5x5=125

8x8x8=648

11x11x11=1331

15x15x15=3375

Այս օրինակները տանը կատարի՛ր։

6x6x6=216

7x7x7=343

13x13x13=2197

21x21x21=9261

4x4x4=64

9x9x9=729

17x17x17=4913

Միանդամները բարձրացրու խորանարդ։

Օգտագործենք արտադրյալի աստիճանի հատկությունը՝ (ab)^n=a^n b^n և հիշենք, որ աստիճանը աստիճան բարձրացնելիս ցուցիչները բազմապատկվում են։

Լուծենք հերթով 👇

(3b)^3 = 27b^3

(0.1x)^3 = 0.001x^3

\left(\frac12 y\right)^3 = \frac18 y^3

(ax^2)^3 = a^3x^6

(6b)^3 = 216b^3

(-2b)^3 = -8b^3

(0.2m)^3 = 0.008m^3

\left(\frac13 x\right)^3 = \frac1{27}x^3

(a^2b)^3 = a^6b^3

(5x^3y^2)^3 = 125x^9y^6

125b^3 = (5b)^3

0.008k^6 = (0.2k^2)^3

\frac1{27}n^9 = \left(\frac13 n^3\right)^3

x^6 = (x^2)^3

8y^3 = (2y)^3

64p^3q^{15} = (4pq^5)^3

1000x^{18}y^3 = (10x^6y)^3

Օգտվում ենք բանաձևերից․

a^3+b^3=(a+b)(a^2-ab+b^2)

a^3-b^3=(a-b)(a^2+ab+b^2)

p^3+125 = (p+5)(p^2-5p+25)

x^3-27 = (x-3)(x^2+3x+9)

1+64k^3 = (1+4k)(1-4k+16k^2)

8x^3-27y^3 = (2x-3y)(4x^2+6xy+9y^2)

b^3-125 = (b-5)(b^2+5b+25)

64+m^3 = (m+4)(m^2-4m+16)

սննդի բոլոր 5 բաղադրիչների մասով մեր օրգանիզմ ունի

սնվում էնք 4ից 5անգամ

նաղաճաշ

2 նաղաճաշ

ճաշ

հետճաշիկ

սնունդի չափ և բաղադրություն

February 10, 2026Ani Adamyan

Առաջադրանք 1

Սովորել դասը պատմել – Հայկական աշխարհակալ տերությունը. Տիգրան II Մեծ – դասագիրք /էջ 78-82/

Բառարանի բառերը սովորիր
Լևանտ | Միջերկրածովքի տարածաշրջանի արևելյան հատվածի երկրների ընդհանուր
անվանումը։
Դաշինք | պաշտոնական համաձայնություն երկու կամ ավելի պետությունների միջև պատերազմի դեպքում փոխադարձ աջակցության
վերաբերյալ։

Առաջադրանք 2

Սովորիր դասը պատմել – Հայ-հռոմեական պատերազմներն ու Տիգրան Մեծի կայսրության փլուզումը դասագիրք / էջ 84-87/

Բառարան
Փոխարքայություն | փոխարքայի
կառավարմանը ենթակա երկրամասը կամ գավառը։ Փոխարքաները նշանակվում էին
արքայի կողմից։
Արքայական գանձարան | արքայական գանձերի, զարդերի և պետական միջոցների
պահեստարան, որտեղ դրանք ստացվում,պահվում և կառավարվում էին։ Տեղակայվում
էին սովորաբար անմատչելի բերդերում, ընդորում ՝ բաշխելով մի քանի բերդերի միջև։

Պատասխանիր հարցերին – Հիմնական գաղափարներ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ սպառնալիք էին Հայաստանի համար ներկայացնում Պարթևական
թագավորությունն ու Հանրապետական Հռոմը. մանրամասնել յուրաքանչյուրի համար։

Պարթևական թագավորությունը սպառնալիք էր, որովհետև հզոր պետություն էր Հայաստանի արևելքում և ուզում էր իր ազդեցության տակ պահել Հայաստանը։

բ. Վերլուծի՛ր։ Ի՞նչ հնարավորություններ և վտանգներ ստեղծեցին Հայաստանի համար Տիգրան Մեծի
ռազմական նվաճումները։

Հնարավորություններ – Տիգրան Մեծի նվաճումների շնորհիվ Հայաստանը դարձավ հզոր և մեծ պետություն։

Վտանգներ – Մեծ տարածքները դժվար էր կառավարել։ Հայաստանը հակամարտության մեջ մտավ Հռոմի հետ, սկսվեցին պատերազմներ, և պետությունը թուլացավ։

գ. Բացատրի՛ր։ Ինչո՞ւ արքայազն Տիգրանը համաձայնեց իր՝ հայոց գահին հաստատվելու դիմաց
պարթևներին զիջել «Յոթանասուն հովիտները»։

Տիգրանը համաձայնեց զիջել «Յոթանասուն հովիտները», որովհետև ուզում էր դառնալ հայոց թագավոր։ Նա պատանդ էր Պարթևների մոտ և գահին հասնելու համար ստիպված էր զիջում անել։

Դիտի՛ր տեսանյութը,10-20 նախադասությամբ գրի՛ր «Տիգրան Մեծ» տեսանյութի մասին։

Արտաշեսյանների թագավորության արքաների ցանկ

Անուն	Պատկեր	Գահակալման ժամանակաշրջան	Դինաստիա	Ծանոթագրություններ
Արտաշես Ա Բարեպաշտ		մ.թ.ա. 189 – մ.թ.ա. 160	Արտաշեսյաններ	մ.թ.ա. 200 – մ.թ.ա. 189 թվականներին եղել է Սելևկյանների տիրապետության տակ գտնվող Մեծ Հայքի կառավարիչ, արքայատոհմի հիմնադիր
Արտավազդ Ա		մ.թ.ա. 160 – մ.թ.ա. 115	Արտաշեսյաններ	Արտավազդ Ա-ն պատերազմում է պարթևների հետ և պարտություն կրում։ Նա պատանդ է հանձնում իր եղբոր որդուն, քանի որ ինքը որդի չուներ։
Տիգրան Ա		մ.թ.ա. 115 – մ.թ.ա. 95	Արտաշեսյաններ	Արտաշես Ա-ի որդին և Արտավազդ Ա-ի եղբայրը։ Նրա որդին՝ Տիգրան Արտաշեսյանը, պատանդ էր Պարթևստանում։ Նրա գահակալման տարիները խաղաղ են անցել։
Տիգրան Բ Մեծ		մ.թ.ա. 95 – մ.թ.ա. 55	Արտաշեսյաններ	Պատանդությունից վերադառնալու համար Տիգրան Մեծը պարթևներին է զիջում 70 հովիտները։ Դաշինք է կնքում Պոնտոսի հետ, գրավում Կապադովկիան, Վիրքը, Աղվանքը, Պարթևստանը, Հյուսիսային Միջագետքը, Նաբաթեան, դառնում է Սելևկյանների արքա։ Նա Հռոմի դեմ մղել է երկու պատերազմ, որի արդյունքում կնքվել է Արտաշատի պայմանագիրը։
Արտավազդ Բ Աստվածային		մ.թ.ա. 55 – մ.թ.ա. 34	Արտաշեսյաններ	Արտավազդ Բ-ն մասնակցել է Հռոմի՝ դեպի Պարթևստան երկու արշավանքներին։ Առաջին անգամ Կրասոսի արշավանքի ժամանակ սկզբից օգնություն է ցուցաբերում նրան, սակայն, հաշվի առնելով անբարենպաստ հանգամանքները, հետ է կանչում իր զորքը և դաշնակցում պարթևների հետ։ Ի վերջո, տեղի է ունենում Խառանի ճակատամարտը և Կրասոսը զոհվում է։ Երկրորդ արշավանքի ժամանակ նա սկզբում օգնություն է ցուցաբերում Անտոնիոսին, սակայն, հաշվի առնելով անբարենպաստ հանգամանքները, հետ է կանչում իր զորքը և Անտոնիոսն իր պարտության մեջ նրան է մեղադրում ու շղթայակապելով նրան տանում է Եգիպտոս, ապա՝ մահապատժի ենթարկում։
Արտաշես Բ		մ.թ.ա 30 – մ.թ.ա. 20	Արտաշեսյաններ	Արտավազդ Բ-ի որդին, որը կարողացել էր խույս տալ գերությունից։ Նա դառնում է Հայաստանի թագավոր և գրավում նաև Ատրպատականը, սակայն Ք․ա․ 20 թվականին դավադրաբար սպանվում է։
Տիգրան Գ		մ.թ.ա. 20 – մ.թ.ա. 8	Արտաշեսյաններ	Հռոմի կողմից դրածո արքա, որն իր գահակալության վերջում սկսում է Հռոմից անկախ քաղաքականություն վարել և գահի ժառանգ է թողնում իր որդուն։
Տիգրան Դ և Էրատո		մ.թ.ա. 8 – մ.թ.ա. 5	Արտաշեսյաններ	Տիգրանի և իր քրոջ՝ Էրատոյի առաջին գահակալությունն ավարտվում է հռոմեական դրածո Արտավազդ Գ-ի կողմից գահի զավթումով։
Արտավազդ Գ		մ.թ.ա. 5 – մ.թ.ա. 2	Արտաշեսյաններ	Արտավազդ Գ-ն հռոմեական դրածո էր, որը Հռոմի օգնությամբ կարողանում է զավթել գահը։
Տիգրան Դ և Էրատո[1]		մ.թ.ա. 2 – մ.թ.1	Արտաշեսյաններ	Տիգրան Դ-ն կարողանում է ապստամբել և սպանել Արտավազդ Գ-ին և նորից դառնալ արքա։ Նա սպանվում է լեռնականների հետ պատերազմների ժամանակ։

Share this:

•  X
•  Facebook

https://widgets.wp.com/likes/index.html?ver=20260222#blog_id=234310023&post_id=4490&origin=aniadamyan1.wordpress.com&obj_id=234310023-4490-699b035416f34

Տարրի զանգվածային բաժին

Նախորդ դասից գիտես՝ ինչպես են հաշվում նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը:
Այս դասին կծանոթանաս տարրի զանգվածային բաժին հասկացությանը։ Ենթադրենք մարդու քաշը 80,5 կգ է, որից մկանների զանգվածը կազմում է 55,5 կգ, իսկ ոսկրերինը՝ 12 կգ։ Ինչպես որոշենք, թե մարդու քաշի որ մասն է կազմում մկանների զանգվածը, իսկ որը՝ ոսկրերի։
Մկանների և ոսկրերի զանգվածները բաժանենք մարդու ընդհանուր քաշին. Կատարված գործողություններով որոշեցինք մկանների և ոսկրերի զանգվածային բաժինները մարդու ընդհանուր քաշում։ Ո՞րն է տարրի զանգվածային բաժինը: Ինչո՞ւ է անհրաժեշտ իմանալ այն։
Զանգվածային բաժին հասկացությունը կիրառվում է նաև քիմիայում տարբեր հաշվարկներ կատարելիս: Դիտարկենք մեթանի մոլեկուլը, որի քիմիական բանաձևն է CH4: Ինչպես
երևում է բանաձևից, մեթանի մոլեկուլը կազմված է ածխածնի մեկ և ջրածնի չորս ատոմներից: Հաշվենք մեթանի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը.

Մեթանի մոլեկուլում ածխածին տարրին բաժին է ընկնում 12 զ.ա.մ., իսկ ջրածին տարրին՝ 4 1 = 4 զ.ա.մ.: Որպեսզի որոշենք ածխածին տարրի զանգվածային բաժինը մեթանի մոլեկուլում, պետք է
ածխածնին բաժին ընկնող զանգվածը հարաբերենքմոլեկուլի ընդհանուր զանգվածին: Նույն եղանակով կարող ենք հաշվել ջրածին տարրի զանգվածային բաժինը. Մոլեկուլում տարրի զանգվածային բաժինը նշանակվում է հունական
այբուբենի ω (օմեգա) տառով:
Ավելի հարմար է օգտվել ատոմների Аr
-ից և մոլեկուլների Mr
-ից, հետևաբար
տարրի (R) զանգվածային բաժինը մոլեկուլում կարող ենք որոշել ըստ հետևյալ
բանաձևի.

Որտեղ ω-ն տարրի զանգվածային բաժինն է, n-ը՝ ատոմների թիվը (ինդեքսը)։
Ածխածնի և ջրածնի զանգվածային բաժինների համար կունենանք հետևյալ
արտահայտությունները.

Զանգվածային բաժինը ցույց է տալիս, թե տարրի հարաբերական
ատոմային զանգվածի ու ինդեքսի արտադրյալը նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածի որ մասն է կազմում:
Զանգվածային բաժինն արտահայտվում է միավորի մասերով (0,75 և 0,25)կամ ավելի հաճախ տոկոսներով.
ω(C) = 0,75 100% = 75%; ω(H) = 0,25 100% = 25% :
Այսպիսով, ըստ նյութի քիմիական բանաձևի, կարելի է հաշվել.

• նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը.
• տարրերի զանգվածների հարաբերությունը մոլեկուլում.
• տարրերի զանգվածային բաժինները մոլեկուլում։
  Այս ամենը կիրառվում է գործնական և հաշվարկային խնդիրներ լուծելիս։
  Տարրի զանգվածային բաժին, տարրերի զանգվածների
  հարաբերություն

Հարցեր և առաջադրանքներ․

1․Ի՞նչ է ցույց տալիս տարրի զանգվածային բաժինը մոլեկուլում։

Թե մոլեկուլի ընդհանուր զանգվածի որ մասն է կազմում տվյալ տարրը։

2․Հաշվի՛ր տարրերի զանգվածային բաժինները (%) հետևյալ բանաձևն ունեցող նյութերում՝ ա) NO, բ) SO2, գ) HNO3, դ) CuCO3 :

3․Համացանցից փնտրի՛ր կերակրի աղի, խմելու սոդայի քիմիական բանաձևերը: Հաշվի՛ր դրանցում տարրերի զանգվածային բաժինները (մասերով և %-ով):

Дата: 1 февраля 2026 Автор: gayanekhachatryan55В Քիմիա 7-րդ դասարան

Նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգված

Դասի էջը՝ 88-91, հղումը՝ այստեղ։

Նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը մոլեկուլի զանգվածի հարաբերությունն է զանգվածի ատոմային միավորին։
Հիշի՛ր՝ ինչ է ցույց տալիս տարրի հարաբերական ատոմային զանգվածը։
Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը (Mr) ցույց է տալիս, թե մեկ մոլեկուլի զանգվածը (m0) քանի անգամ է գերազանցում զանգվածի ատոմային միավորը (զ.ա.մ.).
Օրինակ՝ ջրի մոլեկուլի իրական զանգվածը՝ m0 = 2,988 10-23 գ, հետևաբար՝

Այսինքն՝ ջրի մեկ մոլեկուլի զանգվածը 18 անգամ գերազանցում է զ.ա.մ.-ը։
Ինչպես հարաբերական ատոմային զանգվածը, հարաբերական մոլեկուլայինզանգվածը նույնպես չափողականություն չունի (հարաբերական թիվ է)։ Ինչպե՞ս կարող ենք հաշվել նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը:
Իմանալով նյութի քիմիական բանաձևը՝ հեշտությամբ կարող ենք հաշվել այդ նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը։ Օրինակ՝ ածխաթթու գազի մոլեկուլային բանաձևն է CO2: Այդ նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը հաշվելու համար գումարենք մոլեկուլի բաղադրության մեջ մտնող բոլոր տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածները՝ հաշվի առնելով ատոմների թիվը (ինդեքսը):

Նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը նյութի մոլեկուլի բաղադրության մեջ մտնող տարրերի հարաբերականատոմային զանգվածների և ինդեքսների արտադրյալների
գումարն է.

Հարցեր և առաջադրանքներ․

1․Ի՞նչ է ցույց տալիս հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը։

Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը (Mr) ցույց է տալիս, թե քանի անգամ է տվյալ նյութի մեկ մոլեկուլի զանգվածը մեծ ածխածնի ատոմի (¹²C) զանգվածի 1/12 մասից։

2․. Լրացրո՛ւ աղյուսակը.

3․Տեղեկատվական աղբյուրներում որոնի՛ր կենցաղում օգտագործվող մի քանի նյութի (խմելու սոդա, քացախաթթու (քացախ), մեթան) քիմիական բանաձևերը և հաշվի՛ր դրանց հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները:

Արագ հաշվարկներ

1. Հաշվիր, ,  (Հուշում․ օգտագործիր  բանաձևը):

101^2-99^2= 400

205^2-5^2=82 000

100^2-5^2=19 000

2.  Գտիր 1-ից 100 բոլոր թվերի գումարը 

(100×101)։2=5050

3

2x+1=32

2x=32-1

2x=31

x=31:2

x=15,5

4.  125-ի 20%

125×20:100=25

5.

6.

3*4 = 12

Պատասխան՝ 

1225

Խնդիր 1։

Պոչ-1մ

Պոչ ու մարմնի կեսը – գլուխ

Գլուխ ու պոչ – մարմինը 

1+x/2 = y

y+1= x

1+ y+1/2 = y

2+y+1=2y

y = 3

x = 4

3+4+1=8

Խնդիր 2։

• առաջին քաղաքում վճարեց 12 դրամ 1 դրամ
  
• երկրորդ քաղաքում՝ 12 դրամ 2 դրամ
  
• երրորդ քաղաքում՝ 12 դրամ 1 դրամ
  

12+1=13

12+2=14

12+1=13

14+3 =17

Խնդիր 3

• Քո ոչխարների թիվը = x
  
• Իմ ոչխարների թիվը = y
  

y + 1  = 2 ( x – 1 )

y = 2x – 3 

y – 1 = x + 1 

y = x + 2 

2x – 3 = x + 2 

x = 5 

y = 7

• Քո ոչխարները = 5
  
• Իմ ոչխարները = 7
  

Խնդիր 4

• Ավագը՝ 12 մաս
  
• Միջնեկը՝ 13 մաս
  
• Կրտսերը՝ 19 մաս
  

12 + 13 + 19 = 44

Ինչու են  մեղուները իրենց բջիջները կառուցում հենց կանոնավոր վեցանկյունների տեսքով

1. Առաջին պատճառ՝ տարածության արդյունավետ օգտագործում
   
   • Վեցանկյունները տալիս են առավելագույն տարածություն՝ նվազագույն պարագծի երկարությամբ։
     
   • Եթե փորձենք շրջան կամ քառակուսի կառուցել նույն տարածության մեջ, ավելի շատ նյութ կպահանջվի՝ նույն քանակի մեղվաբջիջների համար։
     
   • Վեցանկյունը իդեալական է «խոտերի տեղավորման» տեսանկյունից՝ տեղը խնայելու և տարածությունը միատարր օգտագործելու համար։
     
2. Երկրորդ պատճառ՝ նյութի տնտեսություն
   
   • Վեցանկյունային բջիջների պարագիծը փոքր է՝ համեմատած քառակուսի կամ երեքանկյունի հետ՝ նույն ծավալի մեղվաբջիջ ստանալու համար։
     
   • Այսինքն՝ մինչև հնարավորինս քիչ մոմ օգտագործելով, նրանք ստանում են կայուն կառուցվածք։
     
3. Երրորդ պատճառ՝ կառուցվածքի կայունություն
   
   • Վեցանկյունային կառույցը շատ համաչափ և կայուն է։
     
   • Այն կարող է համատարած բեռ կրել առանց պատնեշների դեֆորմացիայի, ինչը կարևոր է մեղվաբույնի համար, հատկապես, երբ բջիջներում մեղր են պահվում։
     

այսոր 16,02,26 մայր դպրոցի բուժկետում չափեցի քաշս և հասակս

քաշ-35

հասակ-146

իմ անձնական բժշկական քարտից դուրս բերեցի նախորդ տարվա չափումների արձյունքներ

2025ի չափման արդյունքներ

քաշ-32

հասակ-140

մեկ տարվա ընթացքում քաշս ավելացել է — կգ – սմ

օգտագործելով քաշ/հասակ բանաձև հաշվում են իմ ՄԶՑ

(BMA) https://www.calculator.net/bmi-calculator.html

ավելորդ քաշ

Սկիզբ

Այս էսսեում ես կգրեմ Արտաշես Ա-ի և Հայաստանի անկախացման մասին։ Ք.ա. II դարում Հայաստանը ձգտում էր ազատվել օտար տերությունների ազդեցությունից։ Այդ ժամանակ պատմության մեջ կարևոր դեր խաղաց Արտաշես Ա-ն, որը կարողացավ վերականգնել Հայաստանի անկախությունը և հիմնել նոր արքայատոհմ։ Նրա գործունեությունը մեծ նշանակություն ունեցավ հայկական պետականության զարգացման համար։

նթացք

Արտաշես Ա-ն գահ բարձրացավ Ք.ա. 189 թվականին։ Սկզբում նա Սելևկյան պետության զորավարներից էր, սակայն կարողացավ օգտվել նպաստավոր իրավիճակից և հռչակել Հայաստանի անկախությունը։ Նա միավորեց հայկական հողերը և ստեղծեց կենտրոնացված, հզոր պետություն։

Արտաշես Ա-ն մեծ ուշադրություն դարձրեց երկրի սահմանների ամրապնդմանը և բանակի հզորացմանը։ Նրա օրոք հիմնադրվեց նոր մայրաքաղաք՝ Արտաշատ, որը դարձավ Հայաստանի քաղաքական և տնտեսական կենտրոնը։ Նա նաև իրականացրեց հողային բարեփոխումներ, սահմանազատեց գյուղերի հողերը և կարգավորեց ներքին կառավարման համակարգը։

Նախքան վարժություններին անցնելը, հիշենք բանաձևերը.

Գումարի քառակուսի. (𝑎+𝑏)2=𝑎2+2𝑎𝑏+𝑏2

Տարբերության քառակուսի(𝑎−𝑏)2=𝑎2−2𝑎𝑏+𝑏2

Առաջադրանք 1

Պարզեցրու արտահայտությունը(դասարանային աշխատանք)

X²-6x+9

Y²-10y+25

4a²-4a+1

9b²-12b+4

M²-2mn+n²

Տնային առաջադրանք

A⁴-6a²b+9b²

4m⁸-12m⁴n²+9n⁴

(X+y)²

(m-3)²

(2a+5)²=4a²+20a+25

(4p-3p)²